Η τέχνη του λόγου υπηρετεί τον άνθρωπο στις επικοινωνιακές του ανάγκες αλλά και τον καθορίζει ως έλλογο ον. Είτε με τη γραπτή είτε με την προφορική μορφή παρεμβαίνει στην καθημερινότητα και διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε την ζωή μας σε επίπεδο διαπροσωπικών σχέσεων, κοινωνικών θεσμών και επαγγελματικών αναγκών. Η τέχνη του λόγου απαιτεί έφεση και ικανότητα, συνάμα όμως απαιτεί να μεριμνήσει κανείς για την καλλιέργειά της. Το κρίσιμο μέσο σε αυτή τη διαδικασία επικοινωνίας είναι το «επιχείρημα». Η συγκρότηση του επιχειρήματος και η παρουσίασή του προσδιορίζουν και την πειστικότητά του, δηλαδή την απήχησή του στους αποδέκτες. Δεν αρκεί να έχει κανείς κάτι να πει, σημασία έχει πώς θα το πει. Το περιεχόμενο επηρεάζεται από τον τρόπο. Για την τέχνη του λόγου, και ιδιαίτερα για τους όρους «επιχείρημα» και «πειθώ», μαθαίνουμε πολλά από την ιστορία της ρητορικής, συνάμα όμως υπάρχει μεγάλο πεδίο εφαρμογής στη σημερινή εποχή, κατά την οποία όλες οι μορφές επικοινωνίας (Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, Διαφήμιση, Δημόσιες Σχέσεις, Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης) απαιτούν όλο και περισσότερο την ικανότητα να μπορεί κανείς να πείθει με τη χρήση κατάλληλων επιχειρημάτων.

 

Αξιολόγηση

α) Παρουσίαση ενός βιβλίου.

β) Εργασία 3.000 λέξεων.

Στο επίκεντρο του μαθήματος βρίσκεται η σχέση ανάμεσα στα Μέσα και τις πολιτικές διαδικασίες, ο ρόλος των Μέσων Επικοινωνίας στην διατύπωση προβλημάτων και την επικοινωνία ανάμεσα στους εκλεγμένους κυβερνώντες και τους κυβερνώμενους. Προσφέρεται μια κριτική θεώρηση των σημείων-κλειδιών της θεωρίας και έρευνας που αφορά τη σχέση Μέσων και πολιτικής. Θα εξετάσουμε τον μετασχηματισμό των Μέσων Επικοινωνίας από μία μή-θετικά θεσμισμένη εξουσία με την ικανότητα ελέγχου της πολιτικής εξουσίας σε μια μετα-εξουσία που καθορίζει τους όρους λειτουργίας της πολιτικής εξουσίας με το να την θέτει σε συνεχή κρίση. Θα αναλύσουμε πώς τα Μέσα Επικοινωνίας έχουν μεταβληθεί σε υποδομή και υπερδομή της πολιτικής εξουσίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα εξής θέματα: κατακερματισμός της δημόσιας σφαίρας, πραγματική και δικτυωμένη δημόσια σφαίρα, επιδράσεις των Μέσων και του Διαδικτύου στους όρους λειτουργίας της δημοκρατίας, το φαινόμενο της προσωποποίησης ως βασικής διαδικασίας της ύστερης νεωτερικότητας, κομματικός ανταγωνισμός και Μέσα, πολιτική επιρροή, πολιτικό σύστημα, αντιπροσώπευση και οργάνωση της κοινής γνώμης , τα κοινωνικά δίκτυα και τα κοινωνικά Μέσα, η πολιτική κοινωνιολογία των συγκινήσεων, πολιτική δημοσιογραφία και ειδησεογραφία, κοινωνικά κινήματα, πολιτική και Μέσα.

Ενδεικτική βιβλιογραφία
- Marcel Gauchet: Contre-pouvoir, méta-pouvoir, anti-pouvoir, Le Débat, 2000 (μεταφρασμένο) και άλλα σχετικά κείμενα του ίδιου συγγραφέα
- Τhomas Meyer, Media Democracy 2002
- Cass Sunstein, Republic. Com, 2001
- Νίκος Δεμερτζής, Πολιτική Επικοινωνία, Αθήνα 2001
- W.L.Bennett/Robert Entman, Mediated Politics, 2001
- Walter Lippmann, H Κοινή Γνώμη, Αθήνα Κάλβος 1986
- Patricia Wallace, The Psychology of the Internet, Cambridge 1999

Το μάθημα περιλαμβάνει μια ανασκόπηση των αλλαγών που τα ψηφιακά μέσα έχουν επιφέρει στις πρακτικές που συνδέονται με την επικοινωνία στο επιστημονικό πεδίο. Από την παραγωγή και τη δημοσίευση, μέχρι την οργάνωση και διάχυση των ερευνητικών δεδομένων και της επιστημονικής γνώσης, οι μεταβολές στους τρόπους με τους οποίους οι επιστήμονες, οι επαγγελματίες των μέσων, οι επιχειρηματίες των συναφών κλάδων, αλλά και οι πολίτες επικοινωνούν, διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο για την έρευνα και την επιστήμη.

Η κατανόηση των διαδικασιών που συνδέονται με την επικοινωνία, όπως αυτές αναπτύσσονται και εξελίσσονται στο πλαίσιο δράσης της κοινότητας των επιστημόνων, με ειδική έμφαση στο ρόλο των μέσων και των αλλαγών που συνεπάγονται στην έρευνα, τις μεθόδους της και την ανάπτυξη των δικτύων επικοινωνίας αποτελεί το γενικό περίγραμμα του μαθήματος. Στα επιμέρους θέματα προβληματισμού εντάσσονται:

  • - η αναγνώριση και η μελέτη των χαρακτηριστικών του νέου τοπίου για την επικοινωνία στο ερευνητικό και επιστημονικό πεδίο
  • - η κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η ανάπτυξη και η διάδοση της χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζει τη διαμόρφωσή του
  • - η συνύπαρξη και η αλληλεπίδραση συμβατικών και ψηφιακών μέσων
  • - η μελέτη ιδιαίτερων στοιχείων, όπως η αμεσότητα και το "άτυπο" ως παραγόντων μεταβολής ή επέκτασης των επικοινωνιακών πρακτικών σε κοινωνικό επίπεδο και
  • - η συζήτηση για τις επιπτώσεις του φαινομένου στην ερευνητική διαδικασία η διερεύνηση στοιχείων της ταυτότητας του ερευνητή και του επιστήμονα στο παγκοσμιοποιημένο ψηφιακό περιβάλλον

Σκοπός του µαθήµατος είναι η εισαγωγή των φοιτητών και φοιτητριών στις βασικές αρχές του σχεδιασµού, της οργάνωσης και της διενέργειας των µεγάλης-κλίµακας δειγµατοληπτικών κοινωνικών ερευνών και των στατιστικών µεθόδων που εφαρµόζονται για την ανάλυση και παρουσίαση των δεδοµένων τους. Το µάθηµα πραγµατεύεται: Τη φύση των δειγµατοληπτικών κοινωνικών ερευνών. Την ερευνητική διαδικασία και τα στάδια του σχεδιασµού. Τη µέτρηση και τα επίπεδα µετρήσεως. Εγκυρότητα και αξιοπιστία, µέθοδοι κλιµάκων. Τις µεθόδους συλλογής των πληροφοριών. Το σχεδιασµό των ερωτηµατολογίων. Ζητήµατα εφαρµογής και συγκρισιµότητας των δειγµατοληπτικών ερευνών. Στη διάρκεια του µαθήµατος οι φοιτητές και φοιτήτριες εκπαιδεύονται στο κλασικό στατιστικό πακέτο SPSS (Statistical Package for the Social Sciences), ώστε να αποκτήσουν µία πρώτη κριτική κατανόηση του στατιστικού υλικού που χρησιµοποιείται από φοιτητές και ερευνητές στις εργασίες τους, και τις απαραίτητες δεξιότητες για την οργάνωση αρχείων κοινωνικών δεδοµένων και την εφαρµογή στατιστικών µεθόδων και τεχνικών ανάλυσης.

Αξιολόγηση:

Οι φοιτητές και φοιτήτριες αναλαµβάνουν να εκπονήσουν κάθε εβδοµάδα µια εργασία µε τη χρήση του SPSS. Κατά την διάρκεια των τελευταίων εβδοµάδων διδασκαλίας διενεργείται πρόοδος ώστε οι φοιτητές να προετοιµαστούν καλύτερα για την τελική αξιολόγησή τους η οποία γίνεται µε γραπτές εξετάσεις.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

- Babbie, E.R., Halley, F. & Zaino, J., 2000. Adventures in Social Research. 4th ed. London: Sage.

- Blalock, H., 1972. Social Statistics. 2nd ed. New York: McGraw-Hill.

- Field, A. 2013. Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. 4th ed. London: Sage.

- Fielding, J & Gilbert, N., 2000. Understanding Social Statistics. London: Sage.

- Moser, C. & G., Kalton, 1972. Survey Methods in Social Investigation. 2nd ed. London: Heinemann Educational Books.

- Robson, C., 2002. Real World Research. 2nd ed. Oxford: Blackwell.

Τόσο στο επίπεδο του περιεχομένου, όσο και σε εκείνο της μορφής, η κινηματογραφική εικόνα προσφέρεται στην «ανάγνωση», αναδεικνύοντας την πολυμέρεια αλλά και τη ρευστότητα της ερμηνείας. Στο συγκεκριμένο μάθημα επιχειρείται ο «ρητορικός» εντοπισμός και η μορφολογική ανάλυση της κινηματογραφικής γραφής με κέντρο το «αισθητικό» μήνυμα. Τα παραδείγματα αντλούνται από την ιστορία του κινηματογράφου, καθώς και από το πεδίο του σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου.


Ενδεικτική Βιβλιογραφία
- Σταματοπούλου Ειρήνη, Θεολογία και μυστικισμός στον σύγχρονο αμερικανικό κινηματογράφο, Αθήνα, Αιγόκερως, 2011.
- Deleuze, Gilles, Κινηματογράφος I – Η εικόνα κίνηση, μτφρ. Μιχάλης Μάτσας, Αθήνα, Νήσος, 2009.
- Deleuze, Gilles, Κινηματογράφος II – Η χρονοεικόνα, μτφρ. Μιχάλης Μάτσας, Αθήνα, Νήσος, 2010.
- Stam, Robert, Εισαγωγή στη θεωρία του κινηματογράφου, μτφρ. Κατερίνα Κακλαμάνη, Αθήνα, Πατάκης, 2004.